• foto head7
  • foto head8
  • foto head12
  • foto head 13
  • foto head4

100 jaar school op de Biest

Geschreven door Ed van Hees.

Voor veel Biestenaren is het ongemerkt voorbij gegaan, het eeuwfeest van de school op de Biest, dat vorige week alleen in de school gevierd is. Dat ging er bij de opening van de nieuwe openbare school in 1914 anders aan toe.

Biest, Houtakker en Westerwijk hadden op hun eigen verzoek al in 1843 bij Koninklijk Besluit een school gekregen, waarvoor ze zelf een gebouwtje met één lokaal bouwden aan de Bosscheweg op de Schijf. Die plek in het “niemandsland” bij Driehuizen was een logische keuze. Als je rond dit punt een cirkel trekt met een straal van ruim 2 kilometer – een half uur lopen voor een schoolkind – dan liggen daar de hele Houtakker, de Biest van Driehuizen tot aan de Heuvel, Westerwijk en Voort binnen; daar kwamen alle leerlingen vandaan. In 1911 was dit schooltje met slechts één lokaal te klein en te slecht geworden en vroegen de bewoners van Houtakker, Biest en Westerwijk gezamenlijk aan de gemeente om een nieuwe school. De Gemeenteraad wilde daar wel aan als er eerst een kerk zou komen op de Biest of de Houtakker, zodat de kinderen voor school naar de kerk konden, en als de Afdelingen Biest en Westerwijk zouden meebetalen. De kerk kwam er en daarna kon de school op de Biest gebouwd worden.

Op 11 mei 1914 was de plechtige opening van de 3e openbare school van de gemeente Hilvarenbeek. (Dat het een R.K. school was, is een verzinsel van latere datum.) Burgemeester en wethouders kwamen er voor naar de Biest en de hele gehuchten Biest en Houtakker liepen er voor uit. De Nieuwe Tilburgsche Courant deed er uitvoerig verslag van.

 NIEUWS UIT HILVARENBEEK EN OMGEVING.

Plechtige opening der nieuwe openbare school.

        BIEST-HOUTAKKER, 12 Mei. Gisteren werd de nieuwe school op plechtige wijze geopend. Overal wapperde de nationale driekleur. Tegen half 9 arriveerden Burgemeester en Wethouders met het hoofd den heer J. Brekelmans per rijtuig aan de brug, alwaar de schooljeugd reeds geposteerd stond. Een der oudste meisjes sprak in versvorm het „Welkom” uit. En stoetsgewijze met bruidjes voorop en de kinderen voorzien van vlaggetjes en begeleid door de onderwijzeres Mej. M. Kluijtmans, ging het daarop naar de kerk om Gods milden zegen over de nieuwe school af te smeeken. Voor hoofd en autoriteiten waren plaatsen gereserveerd. Onder de H. Mis, die door de gansche parochie werd bijgewoond, hield de Z.Eerw. heer pastoor Boelaars eene toepasselijke predicatie, daarbij beurtelings het woord richtend tot hoofd, overheid en ouders en wijzend op de gewichtige gebeurtenis van dezen dag, op de belangrijke taak van den onderwijzer, op het groote belang, dat kerk en school elkaar zullen steunen bij de zware taak der opvoeding. Uit aller naam bracht Z.Eerw. een dankwoord aan het gemeentebestuur en richtte ten slotte een woord van opwekking tot de ouders om mede te werken tot het hooghouden van het gezag, ten einde de moeilijke taak des onderwijzers te verlichten.

        Na de H. Mis trok men in optocht naar de nieuwe school, waar de onderwijzerswoning met groen, bloemen en vlaggen in feesttooi was gestoken. Hier hield een der jongens een toespraak, waarbij hij den Meester namens zijn medescholieren welkom heette en zijn vreugde uitdrukte over het gewichtig feit, hetwelk een nieuwe toekomst opent voor de Biest-Houtakkersche jeugd.

        Daarop werd de nieuwe school op plechtige wijze door den Burgemeester geopend, waarbij Z.E.Acht. de ingezetenen tot dankbaarheid opwekte, eerstens jegens den Gemeenteraad, die hen had in bezit gesteld van een eigen school, tweedens jegens hoofd en onderwijzeres, wier speciaal katholieke opleiding, gepaard aan jeugdig vuur, een waarborg moet zijn voor goed onderwijs. Het hoofd daarop het woord nemend, dankte de overheid voor dit nieuw pracht gebouw, waaraan geen kosten gespaard zijn om het zoo modern mogelijk in te richten en tevens voor hare tegenwoordigheid op heden. Voorts, zich tot de kinderen richtend, spoorde hij dezen aan tot trouw schoolbezoek, zijnde de schoonste uiting van dankbaarheid, welke zij kunnen betoonen. Hij betuigde verder zijn dank voor de versieringen en de schoone toespraken en stelde hun last not least eene tractatie in ‘t verschiet.

        Daarna was er receptie te zijnen huize, waarbij de ZeerEerw. heer Pastoor, de kerkmeesters en andere belangstellenden kwamen complimenteeren. Te 2 uur werden de kinderen door het hoofd onthaald op chocolade en krentebroodjes. Na den middag bracht nog de HoogEerw. heer Mgr. Jurgens met de meisjes der bijzondere school van ‘t dorp (lees Hilvarenbeek) onder leiding der Eerw. Zusters een bezoek, ten einde de nieuwe stichting in oogenschouw te komen nemen.

      Het aantal ingeschreven leerlingen bedraagt 56, verdeeld over 6 klassen. De school bestaat uit twee ruime, luchtige lokalen, die door hun zachtgroene tint het oog weldadig aandoen en een gymnastieklokaal, terwijl de flinke speelplaats met een hekwerk is afgebakend. Zij is voorzien van eene nette meubileering en de nieuwste leermiddelen‘t Geheel geeft in zijn strakke lijnen en keurige afwerking een frisschen, landelijken indruk en doet den architect den heer Ant. Smolders en den aannemers den heeren Aug. Zeebregts en A. v. Loon (Tilburg), alle eer aan.

Biest en Houtakker hadden bij elkaar slechts 36 leerlingen. De overige 20 kwamen van aangrenzende gebieden, de grote Westrik (Hilvarenbeek), de Heuvel (Moergestel) en Diessen.

 

Biest 1915

Foto's werden er in die tijd door de krant nog niet gemaakt. Bovenstaande foto is door een Hilvarenbeekse amateurfotografe gemaakt vanaf de Schijf. Naast de molen die tot in de dertiger jaren op de schijf stond, is het oude schooltje van 1844 te zien. Rechts op de foto zien we in de verte de nieuwe kerk met het café Kerkzicht ervoor, en links daarvan de nieuwe school met de uitstekende topgevel van het schoolmeestershuis.

Meester Brekelmans heeft veel betekend voor Biest-Houtakker. Daarom is nu in Beverakkers IV een straat naar hem vernoemd.

We hebben 430 gasten en geen leden online